Allemansgeest, een plek met Historie

De historie van onze locatie Allemansgeest is nauw verbonden met die van Buitenplaats Berbice, een historische buitenplaats gelegen aan de Leidseweg te Voorschoten.

In 1369 was de locatie van de huidige buitenplaats Berbice bekend als Almansgeest, genoemd naar IJsbrant Almanszoon, de eigenaar van de grond met de daarop staande woning. Tijdens het beleg van Leiden (1573-1574) is deze boerderij verwoest. Zij is in 1582 herbouwd en is tot op heden herkenbaar in de Corneliahoeve.

Wanneer het eerste, bescheiden buitenhuis is gebouwd is onduidelijk. Mogelijk heeft Adriana van Groenendijk, de weduwe van de Leidse textielhandelaar Allard Poelaert, hiertoe een aanzet gegeven. Na haar overlijden in 1688 kwam het buiten in het bezit van haar dochter Sara en schoonzoon Pieter de la Court van der Voort, een vermaard tuinier. Hij is verantwoordelijk voor de bouw van de oranjerie en de fruitmuren. Halverwege de 18e eeuw werd het park uitgebreid van circa vier naar circa acht hectare groot en werd de naam Almansgeest veranderd in Allemangeest. Ook werd in 1753 de boerderij annex herberg Rust-Wat aan de Vliet aangekocht.

allemansgeest_1788
Tekening: Jacob Timmermans, Allemansgeest, circa 1788

Deze boerderij gelegen op een kruising van historische vaar-en landwegen, werd eerder in de 17e eeuw “De Herberge van outs genaemt de scheepmakerije” genoemd . Hier bevond zich een aftakking van de Vliet en een veer om via de Hoflaan naar Zoeterwoude te gaan.

Blijkens een acte van 21 juni 1822 gaf de toen nieuwe eigenaar van Allemansgeest, Hendrik Staal (1782-1824) de buitenplaats een andere naam: Berbice, naar de kolonie Berbice (thans behorend tot Guyana). In 1829 kwamen de boerderij Allemansgeest en de buitenplaats Berbice in verschillende handen, waardoor het verband tussen beide namen ook formeel werd losgemaakt en behield de boerderij haar naam Allemansgeest, ook nadat het vanaf het begin van de twintigste eeuw weer een horecafunctie kreeg.